Placeholder image

Jarenlang les in vochtig en vies gebouw: helft scholen is veel te oud

25 april 2018
Toi­let­ten die niet meer schoon te krij­gen zijn, vocht, schim­mel, slecht slui­ten­de ra­men, een in­de­ling die niet meer van deze tijd is. Leer­lin­gen van drie­dui­zend ba­sis­scho­len krij­gen les in een ver­ou­derd school­ge­bouw. (Bron: Leidsch Dagblad, 25 april 2018, Leonie Groen)

,,Met name in de pol­ders zijn enorm veel school­ge­bou­wen neer­ge­zet in de ja­ren vijf­tig en zes­tig", zegt be­stuur­der José Vos­ber­gen van on­der­wijs­koe­pel Sur­plus in de ge­meen­ten Hol­lands Kroon en Scha­gen. In de ker­nen Sloot­dorp en Hip­po­ly­tus­hoef ko­men er ein­de­lijk nieu­we ge­bou­wen. Na ja­ren wach­ten. ,,We ko­men uit een si­tu­a­tie van klei­ne ge­meen­ten.”

Maar ook een stad als Haar­lem moet 65 mil­joen euro uit­trek­ken voor de uit­brei­ding en de ver­be­te­ring van zes­tig school­ge­bou­wen voor het ba­sis­on­der­wijs. ,,Dit met het oog op de groei van de stad", zegt be­leids­ad­vi­seur on­der­wijs­huis­ves­ting Henk Le­lie­veld van de ge­meen­te Haar­lem. Komt het geld er? ,,Dat is span­nend", zegt di­rec­teur be­drijfs­voe­ring Pe­tra de Waard van de Stich­ting voor Chris­te­lijk Pri­mair On­der­wijs Zuid- Ken­ne­mer­land. Daar­naast zul­len de Haar­lem­se school­ge­bou­wen elk be­oor­deeld wor­den op hun bouw­kun­di­ge staat. Dit kan ook in de pa­pie­ren lo­pen. 

Scho­len in Heem­ste­de en Bloe­men­daal pra­ten nu met hun ge­meen­te­be­stu­ren over huis­ves­ting. Vel­sen maak­te gis­te­ren be­kend dat veer­tien school­ge­bou­wen aan ver­van­ging toe zijn.
 

Helft scholen is veel te oud

Drie­dui­zend nieu­we ba­sis­scho­len moe­ten er de ko­men­de tien ja­ren ge­bouwd wor­den in alle ge­meen­ten in ons land. Veel ge­meen­ten wor­ste­len hier­mee. ,,Klei­ne plat­te­lands­ge­meen­ten ko­men echt in de fi­nan­ciële pro­ble­men", voor­spelt Mireil­le Uhlen­bus­ch van huis­ves­tings­ad­vies­bu­reau Hevo. 
Meer dan de helft van alle school­ge­bou­wen is ver­ou­derd. ,,De ge­mid­del­de leef­tijd van scho­len in Ne­der­land is veer­tig jaar", al­dus Uhlen­bus­ch. ,,Het over­gro­te deel is ge­bouwd in de na­oor­log­se pe­ri­o­de van de we­der­op­bouw, van­af 1945 tot in de ja­ren tach­tig. Vol­gens Uhlen­bus­ch is er een gro­te ver­nieu­wings­slag nood­za­ke­lijk.

Het af­ge­lo­pen de­cen­ni­um zijn er dui­zend school­ge­bou­wen ver­van­gen; ge­mid­deld hon­derd nieu­we ba­sis­scho­len per jaar zijn er ge­ko­men. ,,Nu moet de ver­snel­ling erop. We moe­ten naar jaar­lijks drie­hon­derd nieu­we", al­dus Uhlen­bus­ch. Een ge­mid­del­de ba­sis­school kost pak­weg 2200 euro per vier­kan­te me­ter. Veel ge­meen­ten heb­ben nieuw­bouw uit­ge­steld. De Ver­e­ni­ging Ne­der­land­se Ge­meen­ten (VNG) ad­vi­seert de ge­meen­ten over de be­dra­gen die voor nieuw­bouw uit­ge­trok­ken moe­ten wor­den. ,,Die la­gen tot voor kort ja­ren­lang 48 pro­cent te laag", al­dus Uhlen­bus­ch.

Gun­stig

Woord­voer­der Ed­ward Ernst van de VNG zegt dat de ver­e­ni­ging al­tijd aan de on­der­kant gaat zit­ten om­dat het om ge­meen­schaps­geld gaat. Dat er de af­ge­lo­pen tien ja­ren toch dui­zend nieu­we scho­len zijn ge­bouwd, is vol­gens Uhlen­bus­ch mede te dan­ken aan de cri­sis. ,,Die scho­len zijn ge­bouwd in een gun­sti­ge pe­ri­o­de met heel aan­trek­ke­lij­ke aan­be­ste­din­gen. Bo­ven­dien zijn er ook ge­meen­ten die zelf de be­dra­gen om­hoog heb­ben ge­bracht.”

De VNG ad­vi­seert de ge­meen­ten nu om de norm­be­dra­gen met veer­tig pro­cent te ver­ho­gen. Stich­ting Sur­plus, ver­ant­woor­de­lijk voor 25 scho­len in de ge­meen­ten Hol­lands Kroon en Scha­gen, heeft hier­mee te ma­ken. Voor de nieuw­bouw in Hip­po­ly­tus­hoef en Sloot­dorp is een te laag be­drag op­ge­no­men in de ver­or­de­ning.

Niet sexy

Be­stuur­der José Vos­ber­gen van Sur­plus ver­wacht geen pro­ble­men. ,,Dat geld komt er wel.” Uhlen­bus­ch zegt dat het Rijk over de brug moet ko­men. ,,Bij het Rijk zijn ze ech­ter heel stil. Het on­der­wijs is al zo’n pro­bleem­dos­sier. Het on­der­werp huis­ves­ting is niet zo sexy.”

Zul­ke be­slui­ten han­gen te veel af van de po­li­tie­ke wind die in een ge­meen­te waait, vindt woord­voer­der Ad Veen van de PO-raad, de sec­tor­or­ga­ni­sa­tie voor het ba­sis­on­der­wijs. ,,Een rechts col­le­ge zal niet te veel geld aan on­der­wijs en de zwak­ke­ren in de sa­men­le­ving wil­len ge­ven.” 

In Lei­den be­sloot het oude col­le­ge van VVD, D66, PvdA en SP het in­te­graal huis­ves­tings­plan - dat ex­tra geld ging kos­ten- over de ver­kie­zin­gen heen te til­len.

Vol­gens Veen zijn ge­meen­ten ver­ant­woor­de­lijk voor re­no­va­tie. ,,Die is wel duur­der.” Se­ni­or be­leids­ad­vi­seur on­der­wijs­huis­ves­ting Henk Le­lie­veld van de ge­meen­te Haar­lem be­strijdt dat. ,,Sinds 2015 krij­gen scho­len hier­voor recht­streeks geld, eer­der ging dat via ons.”

,,Re­no­va­tie is een sche­mer­ge­bie­d", zegt di­rec­teur Ire­ne Jan­sen van de Stich­ting Open­baar Pri­mair On­der­wijs Zuid-Ken­ne­mer­land. Het ken­nis­cen­trum Ruim­te OK, dat scho­len en ge­meen­ten ad­vi­seert: ,,De wet­ge­ver gaat er­van uit dat ge­meen­te en school­be­stuur in over­leg tot af­spra­ken ko­men.”